بیماری شغلی چیست و آیا کارفرما در قبال آن مسئول است؟ مرجع رسیدگی کیست؟

بیماریهای شغلی بیماریهایی هستند که به دلیل خصلت کار و در محیط کار که دارای عوامل زیان آور اثرگذار بر سلامت شاغلین هستند، بوجود می آیند. مطابق ماده 7 قانون تامین اجتماعی، بیماری، وضع غیر عادی جسمی یا روحی است که انجام خدمات درمانی را ایجاب می کند یا موجب عدم توانایی موقت اشتغال به کار می شود یا اینکه موجب هر دو در آن واحد می گردد. شواهد نشان دهنده آن است که در کشورهای در حال توسعه، گروه عظیمی از افراد&nbsp; مبتلا به بیماریهای ناشی از کار هستند. از این قبیل اختلالات می توان به موارد زیر اشاره کرد:<br />کارگری که در واحد صنعتی با جیوه، سرب و یا مواد شیمیایی سر وکار دارد، ممکن است دچار مسمومیت حاد و یا یک بیماری مزمن شود.&nbsp;<br />کارگر معدنی که در اثر گرد و غبار یا گازهای معدنی، دچار بیماری ریوی می شود.&nbsp;<br />کشاروزانی در معرض سموم ممکن است دچار بیماری شوند.&nbsp;<br />رانندگان، خلبانان و کسانی که در کارگاه های پر صدا کار می کنند و دچار عوارض کاهش شنوایی می شوند.&nbsp;<br />افرادی که با مواد شیمیایی سر و کا دارند ممکن است به بیماریهای پوستی، تنفسی و &hellip; دچار می شوند.&nbsp;<br />یا کارمندان اداری به علّت بی حرکتی و یا کم تحرکی و یا کار در نور ضعیف و غیر استاندارد می توانند دچار بیماریهای اسکلتی، عضلانی و چشمی شوند.<br />البته تمامی مشاغل به نوعی دارای خطر هستند و نمی توان گفت شغلی بدون خطر است اما می توان غالب خطرات را در گروه های زیر دسته بندی کرد و افرادی که به گونه ای در معرض آن قرار گیرند سلامت آنها را تهدید می کند:<br />عوامل شیمایی محیط کار: مانند بیماریهای و عوارض ناشی از مواد التهاب آور و سموم سیستمیک<br />عوامل فیزیکی محیط کار: مانند بیماریهای و عوارض ناشی از گرما، سرما، نور، صدا و ارتعاش&nbsp;<br />عوامل بیولوژیکی محیط کار: مانند بیماری های ناشی از عوامل بیولوژیکی که شامل باکتری ها, قارچها, ویروس ها,ریکتزیا و &hellip;<br />عوامل ارگونومیکی و روانی محیط کار: مانند بیماریهای ناشی از از عوامل ارگونومیکی و روانی به سبب خستگی های مفرط ناشی از کار در اثر عدم تطابق ابزار با کارگر بوجود می آید مثل دیسک کمر و آرتروز گردن کارمندان پشت میز نشین.<br />حال سوال مهم برای کارگران و کارفرمایان این است که آیا بیماری ناشی از کار، توسط بازرس کار بررسی می شود؟&nbsp;<br />مطابق تبصره ماده 92 و تبصره ماده 96 قانون کار تشخیص بیماری های ناشی از کار به عهده شورای پزشکی می باشد لذا بازرس کار آنرا بررسی نمی کند. پس در چنین مواردی چه باید کرد و مرجع رسیدگی به آن کجاست؟<br />مرجع رسیدگی کننده به این اختلالات، کمیسیون های پزشکی یا&nbsp; شورای پزشکی می باشد. در ماده 32 قانون کار آمده است: اگر خاتمه قرارداد کار در نتیجه ، کاهش توانایی های جسمی و فکری ناشی از کار کارگر باشد (بنا به تشخیص کمیسیون پزشکی سازمان بهداشت و درمان منطقه با معرفی شورای اسلامی کار و یا نمایندگانی قانونی کارگر) کارفرما مکلف است به نسبت هر سال سابقه خدمت، معادل دو ماه آخرین حقوق به وی پرداخت نماید). طبق صحبت با یکی از کارشناسان با سابقه اداره کار، که پرونده هایی مانند نابینایی در کار عکاسی را بررسی کرده است، به نظر می رسد در حال حاضر غیر از ماده 32، جریمه دیگری متوجه کارفرما نباشد. البته رای مراجع ذیصلاح می تواند تعیین کننده باشد.<br />و سوال مهم دیگر اینست اگر کارفرمایی بیمه مسئولیت در قبال کارکنان خریداری نموده باشد، آیا این بیمه نامه در بیماری های شغلی پوشش خواهد داشت؟<br />پاسخ این است که با توجه به گستردگی و تدریجی بودن عوارض شغلی، عرفاً شرکتهای بیمه از زیر بار چنین مسئولیتی شانه خالی می کنند. چراکه موضوع بیمه مسئولیت کارفرما، حادثه می باشد. در ماده 3 شرایط عمومی بیمه مسئولیت کارفرما آمده است: موضوع بيمه: عبارت است از مسئوليت مدني بيمه گذار و يا عوامل اجرايي وي) كه مشخصات آنها در بيمه نامه و يا الحاقيه آن درج گرديده است (در قبال صدمات بدني كه به علت "وقوع حادثه" تحت پوشش بيمه در كارگاه (مکان فعاليت) به كاركنان وارد شود.<br />از طرفی بند 9 ماده شرایط عمومی مسئولیت کارفرما حادثه را اینگونه تعریف نموده است: حادثه تحت پوشش : هر نوع رخدادي كه حين يا به مناسبت انجام فعاليت تحت پوشش بيمه در مدت بيمه اتفاق افتاده و موجب وارد آمدن صدمه بدني به كاركنان و يا فوت آنها شود.<br />بر طبق بندهای فوق، بیماری های شغلی می تواند خارج از تعهدات قلمداد شود اما یک نکته باعث شده است که نتوان به طور قطع به یقیین به آن استناد کرد. در فصل چهارم شرایط عمومی مسئلیت کارفرما در قبال کارکنان،که به خسارت های خارج از تعهد بيمه گر می پردازد در ماده ۱۸ آمده است: موارد زير تحت پوشش اين بيمه نامه نيست مگر آنکه در بيمه نامه، الحاقيه و يا شرايط پيوست آن به نحو ديگري توافق شده باشد:<br />۱ - كليه امراضي كه شخص در اثر فعاليت عادي و به مرور زمان به آن دچار گرديده باشد مگر در مواردي كه بنا به راي مراجع ذيصلاح بيمه گذار مسئول شناخته شود...<br />بنابر بند فوق، در صورت صدور راي مراجع ذيصلاح مبنی بر مقصر بودن کارفرما، بیماری هایی که در اثر فعاليت عادي و به مرور در محل کار، شخص به آن دچار می گردد می تواند از محل بیمه مسئولیت پرداخت گردد مشروط بر اینکه در شرایط خصوصی، استثنا نشده باشد.<br />نویسنده: محمد آیتی گازار، مدیر مسئول آقای مشاور.